Dag Craywatchers!
Allereerst een schitterend 2025 gewenst!
Het Craywatch project was een enorm succes en dit is volledig aan jullie te danken. Heel erg bedankt voor jullie geweldige inzet, interesse en enthousiasme! Nu de rivierkreeften het door het koude weer wat rustiger aan doen, zijn wij volop aan de slag gegaan met de verzamelde data. Via deze weg willen we jullie op de hoogte brengen van de eerste resultaten van het onderzoek en een tipje van de sluier lichten voor het komende jaar.
Maar liefst 422 personen schreven zich in voor Craywatch. Ook nu nog zijn er nieuwe aanmeldingen!
Van maar liefst 193 deelnemers ontvingen we data van 456 locaties verspreid over Vlaanderen.
Op deze locaties werden in totaal 1536 kreeften gevangen.
De rode Amerikaanse rivierkreeft werd met 977 individuen het vaakst gevangen. Daarnaast werden er 221 gestreepte en 192 gevlekte Amerikaanse rivierkreeften opgevist. Ook 125 marmerkreeften en 21 geknobbelde Amerikaanse rivierkreeften werden geregistreerd.
Sommige provincies telden meer vrijwilligers dan andere en dit weerspiegelt zich in het aantal bemonsterde locaties:
Zoals jullie in jullie postpakketten hebben gezien, kwam er best wat materiaal kijken bij dit burgerwetenschapsproject. Dit hadden we allemaal nodig:
Jullie hebben talrijk meegedaan en waarnemingen geregistreerd. De verzamelde data geven ons een beter beeld van de huidige verspreiding van invasieve rivierkreeften. Op deze kaart en op de website kan je zien waar er in Vlaanderen rivierkreeften werden waargenomen tijdens Craywatch en waar er geen kreeften werden gevangen.
Er zijn een aantal belangrijke resultaten die we hier even op een rij zetten:
Voor de start van het Craywatch project waren er zes soorten uitheemse, invasieve rivierkreeften in Vlaanderen (de Californische rivierkreeft, gestreepte Amerikaanse rivierkreeft, gevlekte Amerikaanse rivierkreeft, marmerkreeft, rode Amerikaanse rivierkreeft en Turkse rivierkreeft). In augustus 2024 vond een vrijwilliger in een visvijver in Kortemark een nieuwe en zevende soort: de geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft.
Van deze soort werd al een populatie waargenomen in het Verenigd
Koninkrijk en Frankrijk, in Nederland is deze soort sterk aan het
uitbreiden. Voor Craywatch was deze soort nog niet bevestigd in ons
land. Het INBO Craywatch-team plaatste 5 dagen lang 35 vallen in de
vijver om een beter zicht te krijgen op de omvang van de populatie en
controleerde ook meteen de omliggende beken en plassen op de
aanwezigheid van rivierkreeften. De densiteitsmeting wees op een zeer
omvangrijke populatie, wat te verwachten was op basis van de hoeveelheid
overlast die vissers hier blijkbaar ondervinden. In de andere plassen en
de beek hebben we geen rivierkreeften aangetroffen. Sindsdien werd nog
een tweede populatie van geknobbelde Amerikaanse rivierkreeften
bevestigd in Ruddervoorde.
Deze situatie toont aan hoe belangrijk burgerwetenschappers zijn voor het opsporen van invasieve soorten. Kom je in de toekomst nog een rivierkreeft tegen, meld het dan zeker op waarnemingen.be of laat het ons weten! Keep Craywatching!
Nieuwe populaties van de recent ontdekte marmerkreeft werden door Craywatch geregistreerd, onder andere in Fort 4 (Antwerpen) en de Stiemerbeekvallei (Genk). Er zijn ondertussen 10 gekende populaties. De marmerkreeft is ontstaan in de aquariumhandel en bestaat enkel uit vrouwelijke individuen. Het is een zeer zorgwekkende soort, vooral door het feit dat ze zich ongeslachtelijk voortplanten en hierdoor snel grote aantallen bereiken.
De rode Amerikaanse rivierkreeft is zich in West-Vlaanderen steeds meer in westelijke richting aan het uitbreiden, dit blijkt uit recente waarnemingen door Craywatch. Hierdoor nadert deze nu het natuurgebied de IJzervallei. De rode Amerikaanse rivierkreeft is zich aan een zorgwekkend tempo aan het verspreiden in Vlaanderen.
Tijdens het Craywatch onderzoek werd de gestreepte Amerikaanse
rivierkreeft voor het eerst in West-Vlaanderen waargenomen. Dit
benadrukt dat ook deze soort zijn regio aan het uitbreiden is in
Vlaanderen.
Al jullie waarnemingen waren stuk voor stuk van onschatbare waarde.
Toch zetten we graag Natuurpunt Balen-Nete en Natuurpunt Pelt hier extra
in de kijker. Zij trommelden namelijk een enthousiaste groep helpers op,
die samen maar liefst respectievelijk 20 en 13 locaties bemonsterden
voor Craywatch.
We zetten Craywatch voort in 2025, met een iets andere werkwijze dan
vorig jaar. Ons team selecteert op voorhand locaties die van bijzonder
belang zijn of in regio’s liggen die nog niet voldoende gekend zijn.
Vervolgens gaan we op zoek naar Craywatch vrijwilligers die in de buurt
van deze plekken wonen. Hou je mailbox dus in de gaten, want
misschien kunnen we volgend jaar je hulp (nog eens) gebruiken!
Vrijwilligers in actie
Foto van Luc Ghyselbrecht
